Βασικά Προγράμματα της UNICEF

Τί κάνουμε:

• Προσφέρουμε στα παιδιά την καλύτερη δυνατή αρχή στη ζωή.
• Βοηθάμε να παιδιά να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν.
• Στέλνουμε τα παιδιά στο σχολείο.
• Δημιουργούμε ένα προστατευτικό περιβάλλον για τα παιδιά,
  ιδιαίτερα σε επείγουσες ανάγκες.

Εκπαίδευση

Παιδική Προστασία

Νερό και Υγιεινή

Πρώτη Παιδική Ηλικία

Γυναίκες - Κορίτσια

Διατροφή

Εμβολιασμοί

Παιδιά του Πολέμου

Μητρικός Θηλασμός

HIV/AIDS

Επείγουσες Ανάγκες

Η εκπαίδευση είναι κρίσιμης σημασίας για την ανάπτυξη και την ευημερία κάθε παιδιού. Είναι το θεμέλιο κάθε προόδου για τα άτομα, τις κοινωνίες και τις χώρες. Μια δεκαετία μετά το 1990, χάρη και στις προσπάθειες της UNICEF, 50.000.000 παιδιά περισσότερα εγγράφονται στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Παρόλα αυτά υπολογίζονται σε 115.000.000 (εκτίμηση 2005) τα παιδιά που δεν πηγαίνουν στο σχολείο, στην πλειοψηφία τους κορίτσια, ενώ πολλά είναι εκείνα που αναγκάζονται να το εγκαταλείψουν εξαιτίας της φτώχειας και άλλων οικογενειακών ή κοινωνικών πιέσεων με ανυπολόγιστες συνέπειες για τη μελλοντική τους ζωή. Η ετήσια έκθεση της UNICEF "Η Κατάσταση των Παιδιών στον Κόσμο 2004" ήταν ειδικά αφιερωμένη στην εκπαίδευση, ειδικότερα των κοριτσιών.

Η UNICEF ενεργεί ώστε να εξασφαλίσει πως παρέχεται σωστή υγειονομική φροντίδα, επαρκής διατροφή, ασφαλές πόσιμο νερό και υγιεινή στα παιδιά αλλά και σε αυτούς που τα φροντίζουν. Μαθαίνει τις μητέρες για τα πλεονεκτήματα του μητρικού θηλασμού, παρακολουθεί την ανάπτυξη των παιδιών και ενδυναμώνει τις οικογένειες να αντιμετωπίσουν τις παιδικές ασθένειες στο σπίτι. Διδάσκει τις βασικές αρχές της σωστής υγιεινής και στηρίζει τις κοινότητες για να εξασφαλίσει πως όλα τα παιδιά καταγράφονται ληξιαρχικά κατά τη γέννηση. Εκπαιδεύει και στηρίζει τις οικογένειες για να δώσουν στα νεαρά τους μέλη μια υψηλής ποιότητας φροντίδα στα πρώτα τους χρόνια και να μπορούν να τα προστατέψουν πιο αποτελεσματικά από τη βία, την εκμετάλλευση και τις διακρίσεις.

Πρίν μερικές δεκαετίες μόνο το 5% των παιδιών στις αναπτυσσόμενες χώρες ήταν εμβολιασμένο κατά των 6 φονικότερων παιδικών ασθενειών (διφθερίτιδα, ιλαρά, κοκίτης, πολιομυελίτιδα, φυματίωση, τέτανος). Με το Πρόγραμμα Εκτεταμένου Εμβολιασμού, η UNICEF κατάφερε να ανοσοποιήσει πάνω από το 80% των παιδιών παγκόσμια κατά των έξι αυτών θανατηφόρων ασθενειών. Εκτιμάται πως με τον εμβολιασμό σώζονται σχεδόν 3 εκατομμύρια παιδικές ζωές κάθε χρόνο ενώ ασθένειες όπως η πολιομυελίτιδα βρίσκονται στο χείλος της εξάλειψης. Παρόλα αυτά, από αυτές και μόνο τις ασθένειες 1,7 εκατομμύρια παιδιά εξακολουθούν να πεθαίνουν κάθε χρόνο στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Παιδιά που στη συντριπτική τους πλειοψηφία θα μπορούσαν να έχουν σωθεί αν ήταν εμβολιασμένα. Οι δαπάνες για τους εμβολιασμούς είναι ένα σημαντικό τμήμα του προϋπολογισμού της UNICEF η οποία προμηθεύει με το τριπλό εμβόλιο DPT3 πάνω από το 40% των παιδιών του κόσμου.

Το AIDS αποτελεί αυξανόμενο και θανάσιμο κίνδυνο για τα παιδιά και την παιδική ηλικία. Τα παιδιά και οι νέοι απειλούνται όλο και περισσότερο από το AIDS. Από τα 40.000.000 ανθρώπων που ζουν με AIDS το 2004, περισσότεροι από τον 1 στους 4 (11,8 εκατομμύρια) είναι μεταξύ 15 και 24 ετών. Το 2004 μόνο από τα 4.900.000 νέα κρούσματα τα 640.000 ήταν σε παιδιά ενώ την ίδια χρονιά πέθαναν εξ αιτίας του AIDS 510.000 παιδιά. Επίσης το 2004 έφθασαν τα 15 εκατομμύρια τα παιδιά σε όλο τον κόσμο που έμειναν ορφανά εξαιτίας της επιδημίας. Περισσότερο έχει πληγεί η Νότια της Σαχάρας Αφρική με 12.300.000 ορφανά εκ των οποίων τα 4.600.000 έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους και ακολουθεί η Καραϊβική και η Νοτιο-Ανατολική Ασία. Η UNICEF εφαρμόζει προγράμματα πρόληψης και ενημέρωσης γύρω από το AIDS, οικογενειακού προγραμματισμού και εκπαίδευσης σε δεκάδες χώρες και προγράμματα βοήθειας για ορφανά του AIDS σε χώρες με εντονότερο το πρόβλημα. Ακόμη βοηθά στη θεραπεία φορέων του AIDS ιδιαίτερα σε εγκύους και μητέρες παρέχοντάς τους αντι-ρετροϊκά φάρμακα σε 70 χώρες.

Περίπου 218.000.000 παιδιά απασχολούνται σε διάφορες μορφές παιδικής εργασίας, εκ των οποίων τα 126.000.000 σε βαριές και επικίνδυνες εργασίες όπως σε ορυχεία, με χημικά και εντομοκτόνα στη γεωργία, ή με επικίνδυνα μηχανήματα. Εκατομμύρια κορίτσια δουλεύουν ως οικιακοί βοηθοί ευάλωτα σε κακοποίηση και εκμετάλλευση. Πολλά εκατομμύρια παιδιά αντιμετωπίζουν φρικτές καταστάσεις, 1.200.000 πέφτουν θύματα εμπορίας (trafficking), 5.700.000 σε διάφορες μορφές δουλείας, 1.800.000 σε πορνεία και πορνογραφία. Πάνω από το 70% των εργαζόμενων παιδιών εργάζονται σε αγροτικές δουλειές. Η περιοχή της Ασίας και του Ειρηνικού έχει το μεγαλύτερο αριθμό εργαζόμενων παιδιών 5 με 14 ετών ενώ στην υποσαχάρια Αφρική σχεδόν το 1 στα 3 παιδιά κάτω των 15 ετών εργάζεται.
Η UNICEF προωθεί σθεναρά την εφαρμογή της Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Παιδιού ενώ στις χώρες με ιδιαίτερα έντονο το πρόβλημα εφαρμόζει ειδικά προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης προσαρμοσμένα στις κατά τόπους ειδικές συνθήκες και τις ανάγκες των παιδιών.

Οι γυναίκες στον αναπτυσσόμενο κόσμο ζουν σε πολύ δυσκολότερες συνθήκες από τους άντρες. Από το 1,3 δισεκατομμύριο ανθρώπους που ζουν σήμερα στη φτώχεια, περισσότερο από το 70% είναι γυναίκες και κορίτσια. Οι αποδοχές των γυναικών σε παγκόσμιο επίπεδο κυμαίνονται από το 50 έως το 80% των ανδρών ενώ οι γυναίκες στον αναπτυσσόμενο κόσμο εργάζονται 10-20% περισσότερο από τους άντρες. Η ενασχόληση με τα οικιακά δεν αμοίβεται αλλά η συνολική αξία της φθάνει τα 11 τρισεκατομμύρια δολάρια. Ακόμη, τα 2/3 του 1 δισεκατομμυρίου αναλφάβητων του πλανήτη είναι γυναίκες. Η UNICEF, σε συνεργασία με τοπικές κυβερνήσεις και μη κυβερνητικούς οργανισμούς, χρηματοδοτεί και εφαρμόζει προγράμματα για την άρση των πολιτισμικών προκαταλήψεων και πρακτικών που καταπνίγουν την ανεξαρτησία, τα ταλέντα και τις φιλοδοξίες των γυναικών ενώ θέτουν σε κίνδυνο ακόμη και τη ζωή τους.

Οι γυναίκες και τα παιδιά αποτελούν τα πιο ανυπεράσπιστα θύματα του πολέμου σήμερα. Μόνο τη δεκαετία του '90, εξαιτίας εμφύλιων ή εθνικών συρράξεων, 2 εκατομμύρια παιδιά σκοτώθηκαν, ενώ τουλάχιστον 6 εκατομμύρια έμειναν μόνιμα ανάπηρα, 12 εκατομμύρια παιδιά έμειναν άστεγα ενώ 1 εκατομμύριο έμειναν ορφανά. Εκτιμάται ότι 10 εκατομμύρια παιδιά υποφέρουν από ψυχολογικά τραύματα πολέμου. Χιλιάδες γυναίκες και κορίτσια βιάστηκαν. Μόνο στη Λιβερία 10.000 με 20.000 παιδιά εξαναγκάστηκαν ή απήχθησαν για να υπηρετήσουν ως στρατιώτες. Αυτή τη στιγμή βρίσκονται στο έδαφος περισσότερες από 100.000.000 νάρκες περιμένοντας τα ανυποψίαστα θύματά τους, περίπου μία νάρκη για κάθε 12 παιδιά. Η UNICEF εφαρμόζει εδώ και πολλά χρόνια την πρωτοβουλία "ζώνες ειρήνης" με κατάπαυση του πυρός από τις αντιμαxόμενες πλευρές για να μπορέσει το προσωπικό της UNICEF να μεταφέρει είδη πρώτης ανάγκης και για να εμβολιάσει τα παιδιά. Ακόμη, η UNICEF εφαρμόζει και υποστηρίζει προγράμματα για ασυνόδευτα παιδιά και προγράμματα ψυχολογικής αποκατάστασης των παιδιών μετά το τέλος του πολέμου. Σημαντικά είναι και τα προγράμματά της για την αποστράτευση και επανένταξη των παιδιών-στρατιωτών που υπολογίζονται σε 250.000 σε όλο τον κόσμο. Μάθετε περισσότερα για τα παιδιά του πολέμου.

Ο κύριος ρόλος της UNICEF στις έκτακτες ανάγκες είναι να ενεργεί ώς υπερασπιστής των παιδιών. Πιστεύει ότι η ανθρωπιστικές επεμβάσεις πρέπει να ενσωματώνονται με ενεργά προγράμματα προς όφελος των παιδιών και γι' αυτό εστιάζει την βοήθειά της σε τομείς όπως της υγείας, της διατροφής, των εμβολιασμών, της εκπαίδευσης και της παροχής νερού και υγιεινής. Κάθε χρόνο, η UNICEF ανταποκρίνεται στο κάλεσμα για παροχή άμεσης βοήθειας σε δεκάδες περιπτώσεις εκτάκτων αναγκών σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Η UNICEF διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα δίκτυα διανομής βοήθειας στον κόσμο. Διαθέτει ειδικές εγκαταστάσεις άμεσης επέμβασης και πολυετή πείρα για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, πολέμων, πείνας κλπ. Ενεργεί γρήγορα και αποφασιστικά για να ανακουφίσει τα παιδιά και τις οικογένειές τους κατά τη διάρκεια, αλλά και πολύ μετά το ξέσπασμα μεγάλων ανθρωπιστικών καταστροφών είτε αυτές έχουν ως αιτία τους τον άνθρώπο (π.χ. πόλεμος Ιράκ, κρίση Σουδάν) είτε προέρχονται από φυσικές καταστροφές (π.χ. σεισμός Ιράν, τσουνάμι Ν. Ασία).

Η πρόσβαση σε καθαρό νερό και εγκαταστάσεις υγιεινής είναι θεμελιώδους σημασίας για την υγεία και την ευημερία των παιδιών. Παρά τη σημαντική πρόοδο από το 1990 έως σήμερα, στον αναπτυσσόμενο κόσμο 1,1 δισεκατομμύριο άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό και 2,6 δισεκατομμύρια σε εγκαταστάσεις υγιεινής. Η κάλυψη σε εγκαταστάσεις υγιεινής στον αναπτυσσόμενο κόσμο (49%) είναι μόνο η μισή από εκείνη στον ανεπτυγμένο κόσμο (98%). Περίπου 2 εκατομμύρια παιδιά πεθαίνουν κάθε χρόνο εξ αιτίας της έλλειψης καθαρού νερού και εγκαταστάσεων υγιεινής - κυρίως διαρροϊκές ασθένειες. Για να αντιμετωπίσει τους θανάτους εκατομμυρίων παιδιών από διαρροϊκή αφυδάτωση (η συντριπτική τους πλειοψηφία κάτω των 2 ετών) η UNICEF υποστηρίζει προγράμματα για την αντιμετώπισή της, όπως μέσω της θεραπείας με άλατα ενυδάτωσης από το στόμα (ORT) που εφαρμόζεται περίπου στο 70% των νοικοκυριών στον αναπτυσσόμενο κόσμο και είναι ουσιαστικός παράγοντας αποτροπής τέτοιων παιδικών θανάτων. Η UNICEF εργάζεται από το 1960 στον τομέα παροχής νερού και υγιεινής και από τότε διεξάγει μακροπρόθεσμα προγράμματα για την βελτίωση των συνθηκών στον ζωτικό αυτό τομέα στις χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου. Επίσης, κορυφαία είναι η συνεισφορά της UNICEF για την παροχή νερού και υγιεινής σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης (πόλεμοι, φυσικές καταστροφές). Δείτε την Ανακοίνωση Τύπου της UNICEF για την Παγκόσμια Ημέρα Νερού 2005.

Ο υποσιτισμός συντελεί σε περισσότερο από τους μισούς θανάτους παιδιών κάτω των 5 ετών στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Το 1/3 των παιδιών του αναπτυσσόμενου κόσμου, συνολικά 146.000.000 παιδιά, εξακολουθούν να υποφέρουν από υποσιτισμό. Η έλλειψη απαραίτητων θρεπτικών ιχνοστοιχείων, όπως βιταμίνης Α και ιωδίου, έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Η σιδηροπενία ανακόπτει την διανοητική ανάπτυξη στα μικρά παιδιά και μειώνει τους εθνικούς δείκτες νοημοσύνης. Η ανεπάρκεια σε βιταμίνη Α θέτει σε κίνδυνο το ανοσοποιητικό σύστημα σχεδόν του 40% των παιδιών κάτω των 5 ετών στον αναπτυσσόμενο κόσμο, με συνέπεια το θάνατο 1.000.000 μικρών παιδιών κάθε χρόνο. Η Ιωδιοπενία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχει ως αποτέλεσμα να γεννιούνται διανοητικά καθυστερημένα σχεδόν 20 εκατομμύρια βρέφη κάθε χρόνο. Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο, έχουν υποστεί εγκεφαλική βλάβη ή φυσικές αναπηρίες εξαιτίας της ιωδιοπενίας ενώ η έλλειψη βιταμίνης Α προκαλεί τύφλωση σε δεκάδες χιλιάδες παιδιά κάθε χρόνο στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Η UNICEF προωθεί προγράμματα ανάμεσα στα οποία: η ενίσχυση των τροφών, το να εμπλουτίζονται δηλαδή οι πλέον συνηθισμένες τροφές με ζωτικές βιταμίνες και μέταλλα, τα συμπληρώματα διατροφής, παρέχοντας σε παιδιά και γυναίκες γόνιμης ηλικίας χαμηλού κόστους συμπληρώματα διατροφής αλλά και την ενημέρωση του κοινού σε θέματα σωστής διατροφής. Σημαντικό ρόλο παίζει και ο έλεγχος ασθενειών όπως η ελονοσία, η ιλαρά, η διάρροια και οι παρασιτικές λοιμώξεις που εμποδίζουν την αφομοίωση και χρησιμοποίηση ζωτικών βιταμινών και μετάλλων. Η UNICEF προώθησε σε παγκόσμιο επίπεδο, εκστρατεία για την ιωδίωση του άλατος που συνέβαλε στο ότι σήμερα πάνω από το 70% των νοικοκυριών του αναπτυσσόμενου κόσμου χρησιμοποιούν ιωδιούχο αλάτι - έναντι μόλις 20% το 1990.

Ενδεικτικό της σπουδαιότητας του μητρικού θηλασμού είναι ότι σύμφωνα με υπολογισμούς της UNICEF και διεθνών οργανώσεων υγείας, αν κάθε μωρό τρεφόταν αποκλειστικά με μητρικό θηλασμό από τη γέννησή του και μέχρι τους έξι πρώτους μήνες της ζωής του, υπολογίζεται πως 3.500 παιδικές ζωές θα μπορούσαν να σώζονται κάθε ημέρα. Η UNICEF έχει σώσει τη ζωή εκατομμυρίων παιδιών μέσω εκστρατειών κατά των υποκατάστατων μητρικού γάλακτος και υπέρ του θηλασμού. Στα πλαίσια της πρωτοβουλίας της Νοσοκομεία Φιλικά προς τα Παιδιά (BFHI), από το 1991, περισσότερα από 15.000 νοσοκομεία σε 132 χώρες έχουν εφαρμόσει τα δέκα βήματα για το θηλασμό και έχουν χαρακτηρισθεί Φιλικά προς τα Παιδιά. Η UNICEF υποστηρίζει το μητρικό θηλασμό συνεργαζόμενη με τα κράτη επάνω σε πολιτικές και δράσεις που προστατεύουν και υποστηρίζουν το θηλασμό τόσο στον αναπτυσσόμενο όσο και στον βιομηχανικό κόσμο και συνιστά τον αποκλειστικό θηλασμό των βρεφών κατά τους 6 πρώτους μήνες της ζωής τους. Στην Ελλάδα καθιερώθηκε και εορτάζεται η Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού την 1η εβδομάδα του Νοεμβρίου.